Proje Alanı

ELAZIĞ

    Elazığ ili Doğu Anadolu Bölgesinin güneybatısında, Yukarı Fırat Bölümünde yer almaktadır. Yüzölçümü 8.455 Km2’si kara, 826 Km2’si baraj ve doğal göl alanları olmak üzere toplam 9.281 Km2 dir. Denizden yüksekliği 1.067 metre olan Elazığ, yeryüzü şekilleri açısından topraklarını dağlık alanlar, platolar ve ovalar oluşturmaktadır. Bir dikdörtgene benzeyen Elazığ ili topraklarının D-B doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık 150 km. K-G yönündeki genişliği ise yaklaşık 65 km. civarındadır. Coğrafi konumu itibariyle, Doğu Anadolu Bölgesini batıya bağlayan yolların kavşak noktasında bulunmaktadır. İli, doğudan Bingöl, kuzeyden Keban Baraj Gölü aracılığıyla Tunceli, batı ve güneybatıdan Karakaya Baraj Gölü vasıtasıyla Malatya, güneyden ise Diyarbakır illerinin arazileri çevrelemektedir. İlin arazileri, içinde bulunduğu Doğu Anadolu Bölgesinin diğer yörelerine göre ortalama yükseltisinin daha düşük (1300-1400 m) ve nispeten az engebeli bir topoğrafyaya sahiptir. Ilin güney, batı ve doğusunda yükseltileri 2000 metreyi biraz geçen dağlık alanlar vardır.

   Orta bölümde ise, yer yer bu dağlık kuşak arasına sokulmuş ovalık alanlar ile bunları genelde kuzeyden çevreleyen platolar bulunmaktadır. Kuzeydeki dağlık bölüm ile güneyde yer alan ikinci silsile arasındaki çukurluğa Hazar Gölü yerleşmiştir. Hazar Gölü’nden doğuya doğru gidildikçe, Baltaş-Sarıkamış ovası ile Murat Nehri vadisine ulaşılır. Güneyde dağ sıraları arasına yerleşmiş ovalar zinciri yer almaktadır. Batıda Baskil Ovası ile başlayan tektonik kökenli bu çöküntü ovaları, doğuya doğru Kuzova, Hankendi Ovası, Uluova-Elazığ Ovası, Yarımca Ovası, Kovancılar Basyurt ovaları iledevam ederek kuzeydoğuda Karakoçan Ovası ile son bulmaktadır. İlin orta bölümünü kateden bu ovalar oluğu, kuzeye bakan bir yay görünümündedir. Uluova, doğuda Murat Nehrinin açtığı birleştirme boğazı ile Yarımca-Baltaş ovalarına bağlanmaktadır. Bu ovalardan Yarımca Ovası, Murat Nehrinin kuzey kenarında gelişmiş en yüksek seki düzlüğüne karşılık gelmektedir.

Yarımca-Baltaş ovalarından doğuya doğru (Keban Baraj Gölünün sona erdiği yer) Murat Nehri, çevredeki plato alanları içine 250-300 metre kadar gömülerek geniş tabanlı bir vadi oluşturmaktadır. Daha doğuya doğru, aynı akarsuyun Palu ile Genç ilçeleri arasında açmış olduğu dar ve derin Suveren Boğazı başlamaktadır. Murat Nehri vadisinin kuzey kenarında Kovancılar Ovası yer almaktadır. Öte yandan en belirgin yüksek plato sistemini, ilin kuzeyindeki Harput Platosu (1680 m) oluşturmaktadır. Alçak platolar, daha çok ovalar arasındaki eşik sahalara veya ova tabanlarını çevreleyen alanlara karşılık gelmektedir. İl sınırları içindeki volkanik platolar ise Kuzova'nın doğusunda, Karakoçan ilçesi çevresinde, Harput platosu kuzeyinde görülmektedir.

   Elazığ, akarsu kaynakları açısından Hazar gölünün güney kesimi hariç, Fırat havzası içinde yer almaktadır. İlde Fırat ve Murat Nehirleri ile Peri ve Haringet çayları başlıca akarsulardır. Van Gölü'nün kuzeyindeki Aladağ'dan doğan ve debisi 220 m3/sn olan Murat Nehri, Palu ve Keban Baraj gölüne akmaktadır. Murat’ın kollarından olan Peri Çayı ise Bingöl’ün Şeytan dağlarından doğmakta, Munzur Nehri ile birleşerek il sınırlarından Murat Nehrine katılmaktadır. Haringet Çayı, Hazar gölünün batısındaki dağlık bölgelerden doğmakta ve daha sonra o da Murat suyuna birleşmektedir. Öte yandan, Murat ile Karasu Keban'ın kuzeyinde birleşerek Fırat Nehrini oluşturmakta, Elazığ-Malatya il sınırı boyunca akmakta, Elazığ-Diyarbakır il sınırına kadar varmaktadır.

    Kuzeyde karasal iklimin, güneyde ise Keban Barajı etkisiyle Akdeniz ikliminin egemen olduğu ilde 3 agro-ekolojik alt bölge (AEAB) bulunmaktadır:
• I. Alt Bölge: İl alanının %44’ünü (Merkez, Ağın, Baskil, Keban, Kovancılar ve Sivrice). En kurak ve sıcak alt bölgedir. Ortalama yıllık yağış 400 mm’den azdır. Alt bölgeler arasında tarıma elverişli (I., II, and III. Sınıf) araziler bu bölgede yeralmaktadır. Ancak bu arazilerin oranı sadece %25’tir. Merkez, Kovancılar, ve Sivrice Proje kapsamındadır.
• II. Alt Bölge: İl alanının % 21 kadarı bu bölgededeir ve Alacakaya, Arıcak,Maden ve Palu ilçelerini kapsamaktadır. Sıcaklık ve yağış açısından I. ve III. Alt bölgeler arasında yeralmaktadır. I. Alt Bölgeden daha serin ve yağışlıdır, (ortalama yıllık yağış 500 mm civarında) III. Alt bölgeden ise daha ılımandır. Tarıma elverişli alanlar çok sınırlıdır, çünkü toplam alanın %89’u V.-VIII. Arazi Kabiliyet Sınıfındadır. Projeye Maden ve Palu dahildir.
• III Alt Bölge: Bu bölge sadece Karakoçan ilçesini kapsamaktadır. Yıllık ortalama yağışın 600 mm olduğu ilçe en soğuk ilçedir. Toplam arazinin yaklaşık %’ü tarıma elverişli I., II. ve III. Sınıflardan oluşmaktadır.

 

MUŞ

İl doğuda Ağrı ilinin Patnos ve Tutak ile Bitlis ilinin Ahlat ve Adilcevaz ilçeleri, Kuzeyde Erzurum ilinin Karayazı, Hınıs, Karaçoban ve Tekman ilçeri, Batıda Bingöl ilinin Karlıova ve Solhan ilçeleri ile Güneyde Diyarbakır ilinin Kulp, Batman ilinin Sason ve Bitlis ilinin Güroymak ilçeleri ile çevrilidir. Yüzölçümü 8196 Km2, ortalama rakımı ise 1402 m olan ilin 467 köyü vardır. Yaklaşık %35’i dağlık olan ilin, %27’si ovalar ve %38’ini ise platolar oluşturmaktadır.Yüksek ve dağlık bir yapının (il alanının %35’i) egemen olduğu ilde, eskiden bitki örtüsü ve gür ormanlarla kaplı olan bu genç dağlar, özellikle insan tahribatı sonucunda çıplaklaşarak erozyon açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır. İlin başlıca dağları, kuzeyda yeralan Akdoğan (2879 m), ilin batısında yeralan Şerafettin Dağları, Bulanık ve Liz ovaları arasında bulunan ve zirvesi yaklaşık 3000m olan Bilican Dağları, büyük bölümü Erzurum ilinde kalan ve Muş’u engebelendiren Bingöl Dağları, kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan ortalama 2000m yüksekliğindeki Otluk Dağları ve Karaçavuş Dağlarıdır.İldeki vadiler Murat Irmağı ve kollarınca açılmıştır. Bu vadilerin en önemlisi ilin kuzeybatısında başlayan Murat Vadisidir.

Başlangıçta kuzey -güney doğrultulu derin bir boğaz biçiminde olan vadi sonra batıya dönerek Bulanık Ovasına girmektedir. Vadi tavanı Muş ovasında genişlemekte, ovanın çıkışında yeniden derinleşmektedir. Murat vadisi Ulukaya köyünün güneyinde il sınırlarının dışına çıkar. İl alanının %27’sini oluşturan ovaların en önemlisi Türkiye’nin sayılı büyük ovalarından birisi olan 1650 Km2’lik Muş Ovasıdır. Diğer önemli ovalar Bulanık, Liz ve Malazgirt Ovalarıdır. Plato ve yaylalar ise il alanının %38’ini oluştururmaktadır. İl alanının kuzey ve kuzey batısında yer alan bu platolar, Murat vadisinin tabanı ile dağların zirveleri arasında sıralanır. Derin topraklara sahip vadi tabanı su vevejetasyon açısından da zengindir.

  Murat Vadisinde, Van Gölü’ne ve kuzey doğuya doğru uzanan yüksek kesiminde toplu yaylalar sıralanır. Zengin otlaklarla kaplı buyaylalar hayvancılık için çok elverişlidir.Yukarı Fırat Havzası içinde kalan ilin önemli akarsuları Murat ve Karasu Nehirleridir. Muş ili sınırına kuzeydoğudan giren ve kuzey-güney doğrultusunda birsüre akan Murat Nehri, bu sırada küçük dere ile, daha sonra da doğu-batı doğrultusunda birkaç çay ve suyu daha alarak Karasu ile birleşerek yeniden batıya yönelmektedir. Daha sonra da menderesler çizerek il sınırları dışına çıkmaktadır. Debisi 200-300 m3 tür, ancak kabardığı zamanlarda 2500 m3 ‘ü bulmaktadır. Güroymak’tan do!an Karasu Nehri ise, Muş sınırlarına güneyden girmektedir. Uzunlu!u 68 Km kadardır. Kuzeybatı, güneydoğu doğrultusunda Murat Nehrine katılmaktadır.Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Muş ilinde iklim karasal olup, kışları soğuk ve kar yağışlı yazları ise kısa ve serin geçmektedir. Bu iki mevsimin birbirine geçişi çabuk olduğundan ilkbahar ve sonbahar çok kısa sürmektedir. En yüksek sıcaklık Temmuz-Ağustos, en düşük sıcaklık ise Ocak-Şubat aylarında görülmektedir. 1997-2001 ortalamasına göre ortalama sıcaklık 11.08 oC, maksimum sıcaklık 39 oC , minimum sıcaklık ise -33 oC dir. Ortalama yağış 702 mm, ortalama nisbi nem ise %62 dır.

 

İlde 2 AEAB bulunmaktadır:

I. Alt Bölge: İl alanının %44’ünü (Merkez, Hasköy, Korkut ilçeleri) kapsamaktadır, 237 günlük yetiştirme periyoduna sahiptir (1 Nisan-23 Kasım), yıllık yağış 800 mm civarındadır. Arazinin büyük çoğunluğu, %62’si tarıma elverişlidir (I.-IV. Sınıf). Bu alt bölgede sadece Merkez ilçe Proje alanı içindedir.
• II. Alt Bölge: İl alanının %56’sını (Bulanık, Malazgirt, Varto ilçeleri) kapsamaktadır, sert kış şartlarından dolayı 226 günlük yetiştirme periyoduna sahiptir (5 Nisan-17 Kasım). Yıllık yağış 500 mm kadardır. Sadece %31’lik bir arazi kısmı tarıma elverişlidir (I.-IV. Sınıf). Varto ilçesi Proje alanına dahildir.

BİNGÖL

İl sıra dağlar, platolar, da!larla platolar arasına sokulmuş ovalar ve çukur alanlardan oluşmaktadır. İl alanının % 83’ü dağlık, %12’si dalgalı, %3’ü yayla ve yaklaşık %2’si de ovalardan oluşmaktadır. Karlıova ilçesinin kuzeydoğusunda yer alan Bingöl Dağı 3250 metre yüksekliği ile ilin en yüksek dağıdır. Diğer yüksek dağlar arasında Şerafettin dağları (2544 m), Şeytan Dağları (2906 m), Çitele, Elbeyi, Karaömer, Gerdilek ve Gökdere yeralmaktadır.İlin kuzeyinden geçerek Genç ilçesi sınırlarından Bingöl’e giren ve Elazığ’a doğru akan Murat Nehri en önemli akarsudur. Aladağ ve Muratbaşı Dağından çıkan kolların birleşmesiyle oluşan ve 722 km uzunluğundaki nehir, Fırat Nehrinin ikinci kolu olan Karasu’dan uzundur. Karasu, Keban civarında Murat ile birleşmektedir. Peri suyu ile Murat’ı besleyen Göynük suyu da ilin önemli akarsularındandır.

İlin en önemli ve en uzun vadisi Murat Nehri vadisidir. Vadi doğuda Muş il sınırından başlayıp Solhan ilçesi-Bingöl Merkez ilçesi-Genç ilçesi doğrultusunda uzayıp Elazığ il sınırı ile sonuçlanmaktadır. Murat Nehri ve dolayısıyla vadisinin Bingöl ili içindeki uzunluğu toplam 96 km. dir. Peri Suyu Vadisi : ilin ikinci büyük vadisiKarlıova ilçesinden başlayıp Yedisu ilçesi-Kiğı ilçesi-Yayladere ilçesi doğrultusunda uzayıp, Elazığ ili Karakoçan ilçesi sınırından devam etmekte olan Peri Suyu vadisidir. Peri suyunun ve vadisinin il içindeki toplam uzunluğu 112 km. dir. Bingöl Dağları orta kısımlarda birbirinden uzaklaşarak genişlemiş ve bu genişleyen yerde Bingöl Ovası meydana gelmiştir. İl genelinde en önemli ova, etrafıyüksek dağlarla çevrili Bingöl Ovasıdır. Güneydoğuya doğru hafif eğimle alçalan ovayı Göynük, Çapakçur ve Gayt dereleri beslemektedir.

Yüzölçümü 80 km2 olan ova 1150m rakımlıdır. Bingöl Ovası dışında Genç, Karlıova, Solhan ve Sancak Ovaları gibi küçük ovalar da mevcuttur. Yedisu ve Genç ilçelerinde de tarıma elverişli küçük alanlara sahip ovalar bulunmaktadır. Karlıova ilçesinde yükselen dağlar arasında geniş düzlükler bulunmaktadır. Bu platolar çok büyük otlaklara sahip olup yayla olarak kullanılmaktadır. Bu anlamda Solhan ilçesinde de büyük plato ve geniş otlak alanları mevcuttur.

İlde 2 AEAB bulunmaktadır:
• I. Alt Bölge: İl alanının %57’sini (Merkez, Genç ve Solhan ilçeleri) kapsamaktadır. Diğer alt bölgeye göre daha ılımandır, yükselti 1200m, yıllık ortalama yağış 850 mm’dir. Solhan ve Genç Merkez ilçeye göre daha az yağış almaktadır. Karlı gün sayısı 117, karla kaplı gün sayısı ise 76 dır. Tarımsal
üretime nispeten daha elverişlidir. Alt bölge arazisinin yaklaşık %18’i I.-IV. Sınıf arazilerdir. Bingöl genelinde de arazinin sadece %18’i bu sınıflara dahildir. Bu alt bölgedeki her üç ilçede Proje kapsamındadır.
• II. Alt Bölge: İl alanının %43’ünü (Adaklı, Karlıova, Kığı, Yayladere ve Yedisu ilçeleri) kapsamaktadır. Yükselti yaklaşık 1650m, yıllık yağış ise 700 mm civarindadır. Kar bu bölgede daha uzun süre kalmaktadır: 120 gün. I. Alt Bölgede olduğu gibi bu alt bölgede de arazinin yaklaşık %18’i I.-IV. Sınıfa dahildir. Bu bölgede yeralan ilçeler Adaklı, Karlıova, Kığı ve kısmen Yayladeredir.

Kategoriler

Proje Dokümanları Projenin Alanı Projenin Amacı Haftalık Raporlar Aylık Raporlar Haber Arşivi

Foto Galeri

13802